M – Hoe gelukkig zijn wij als Nederlanders? Waarvan worden we wel en niet gelukkig? Bas Heijne, columnist van het NRC, analyseert het geluk van Nederlanders:
“Als je één ding kunt concluderen is het dit: men snakt naar een gevoel van gemeenschap, maar men is niet echt bereid offers te brengen in naam van de gemeenschap. Het verlangen is oprecht, de onwil hardnekkig. Er wordt heftig verlangd naar solidariteit, maar meestal wordt daarmee bedoeld dat de ander moet inbinden.
In die zin geven de uitkomsten van de enquête een haarscherp beeld van de Hollandse malaise. Alle idealen kunnen alleen nog in negatieve termen worden uitgedrukt. Over gemeenschap wordt alleen gesproken als iets wat bedreigd wordt. Ook van onze vrijheid kunnen we niet genieten, die dreigt immers van alle kanten te worden ingeperkt, door een moralistische en bemoeizuchtige overheid of door moslims. De ironie is nu juist dat zowel de christelijke politieke partijen en orthodoxe moslims sociale cohesie hoog in het vaandel hebben staan – maar dat soort gemeenschap willen we niet…”
Dat laatste bleef bij mij hangen: we zoeken naar geluk en gemeenschap, maar niet van het soort dat christenen en moslims met elkaar hebben. Waarom niet dat soort gemeenschap? Omdat het je wat kost? Omdat het je vrijheid beperkt? Omdat die gemeenschappen vaak niet bij de tijd zijn?
Ik kan zo een paar redenen noemen waarom mensen daarop afhaken. Maar een goed alternatief, dat is lastiger. Daar zijn we als Nederlanders nog niet uit…en ik eigenlijk ook niet. Ik geloof dat leven in gemeenschap je inderdaad wat kost. Daarentegen hoeft zo’n gemeenschap zeker niet oubollig te zijn. Bij Momentz zoeken we naar gemeenschap, op een manier die past bij deze tijd. Dat gaat met vallen en opstaan. En het meeste dat gebeurt valt niet eens onder het label ‘Momentz’. Spannende zoektocht…
Interessant wat je zegt. Maar, moet een gemeenschap van deze tijd zijn? Gemeenschap is niet afhankelijk van tijd. De vorm waarin gemeenschap wordt gegoten is wel tijdsafhankelijk. Gerelateerd voorbeeld is vriendschap. Vriendschap was in de kern in de 16de eeuw hetzelfde als nu. Wat is in de kern “gemeenschap”?
Verder, kan het ook zo zijn dat er iets mis is met de Nederlandse maatschappij? Als er zoveel mensen op Wilders stemmen, doet mij dat geen goed (ook wanneer zal blijken dat Wilders een eendagsvlieg is). Ik denk dat de “kerk” gewoon “kerk” moet zijn, onafhankelijk van wat iedereen zegt in deze maatschappij over wat ze van deze groep mensen verwachten. Niet terugtrekken, niet op de bres staan, gewoon er zijn en gemeenschap zijn.
In je reactie klink een vanzelfsprekendheid door van wat ‘gemeenschap’ en ‘kerk’ is. Ik denk dat juist het probleem van deze tijd is, dat de vanzelfsprekendheid eraf is.
Vroeg stond een kerk in het centrum van een stad. En de mensen die eromheen woonden zagen elkaar vanzelfsprekend op de markt, bij verenigingen gelieerd aan de kerk en rond die geografische lokatie van de kerk. Tegenwoordig zijn we allemaal veel mobieler. Als je nu kerkdiensten organiseert in een klassieke kerk, is verre van vanzelfsprekend dat die mensen elkaar ook doordeweeks ontmoeten. Iedereen is veel mobieler, diverser en veel minder loyaal aan een kerk, vereniging of zuil. Alleen dat al noodzaakt ons om gemeenschap opnieuw te doordenken en vorm te geven.
In de kern is gemeenschap voor mij: mensen die zich in liefde aan elkaar commiteren om in goede en slechte tijden voor elkaar te zorgen…een soort huwelijk, maar dan anders. En specifiek voor de kerk: om daarbij Jezus in het centrum van hun beleving te zetten en te houden.
Ik herken dat wel, die opmerking dat je elkaar doordeweeks niet vanzelfsprekend ontmoet.
Zo is het voor mij ook vaak geweest.
Vooral in de tijd dat ik in Amsterdam woonde.
Een gemeente van zo’n 200 mensen met een grote geografische spreiding.
Je zag door de week eigenlijk nooit “vanzelf” iemand anders die lid was van dezelfde gemeente.
Nu had ik in die tijd wel gemeenschap met christenen via de Evangelische Basisschool de Morgenster. Maar ja, niet iedereen heeft kinderen in de basisschoolleeftijd.
Nu woon ik in Ede en ik vind het een groot voordeel dat je door de week haast vanzelf wel andere christenen tegenkomt, gewoon bij het boodschappen doen of zo.
Ik hoor dat ook wel van anderen die van plaatsen komen waar ze dat niet gewend waren.
Alleen al het even ontmoeten van een broer of zus en een praatje maken op een doordeweekse dag draagt zo dus bij aan het gemeenschap zijn.