M – Als ik zo hier en daar spreek over contextualisatie, dan roept dat al snel de vraag op of de kerk dan niet teveel op de wereld gaat lijken. Termen als ‘wereldgelijkvormigheid’, ‘verwatering’ en ‘marktdenken’ vliegen dan al snel over tafel.
Er verschijnen boekjes over en binnenkort een symposium. Meestal is de toonzetting kritisch. Tegelijk zijn grote kerken als Willow Creek en Redeemer wel heel bewust met hun ‘markt’ of context bezig. Dat vertaalt zich dan ondermeer naar eigentijdse muziek, een luxe theater als kerkzaal en een andere manier van praten dan in de Gereformeerde Gemeenten.
Het verschil tussen contextualisatie en marketing is subtiel, maar niet onbelangrijk. Als je het hebt over vergaande marketing van de kerk, dan is er maar één uitgangspunt: doen wat de markt van je vraagt en waar nodig laat je het Evangelie gewoon los. De markt/context beïnvloedt dan eenzijdig de kerk. Bij contextualisatie is sprake van een wisselwerking: kerk en wereld beïnvloeden elkaar.
De cruciale vraag hierbij is altijd: op welke punten pas je je als kerk aan? En op welke punten werk je als kerk andersom: werk je aan verandering van de context? Het antwoord is niet eenvoudig, want al snel moet je dan uitspraken doen over wat het evangelie is en vanaf welke kanten je dat kan belichten.
Momenteel vind ik een groter probleem dat veel kerken functioneren als een wereldvreemd reservaat voor christenen (waar buitenstaanders niets van snappen), dan dat kerken zich teveel naar de context richten. Niettemin, ook teveel aanpassing aan de context is wat mij betreft een probleem. Het materialisme en individualisme dat je bij veel christenen ziet (mezelf niet uitgezonderd) zijn daar een voorbeeld van. Het is een spannende zoektocht om midden in je context kerk te zijn zoals Jezus dat zou willen…
ik hou erg van plaatjes maar de tegenstelling kerk en context is m.i. een te grote versimpeling. De kerk is nl ook onderdeel van de context. Dit geef je al aan door te stellen dat ook de kerk en christenen door consumentisme en individualisme worden beheerst. Tegelijkertijd heeft de kerk als instituut de neiging door vast te houden aan bepaalde tradities uit het verleden (die ook een bepaalde context reflecteren) de aansluiting volledig te missen bij de omringende cultuur. Nog een vraag: is er zoiets als ‘het evangelie’?
Het woord tegenstelling is volgens mij niet gevallen. Ben het wederom helemaal met je eens, maar kan helaas niet voorkomen dat plaatjes een versimpeling van de werkelijkheid zijn.
Wel leuk om te horen dat je van plaatjes houdt, ‘k zal kijken of ik er nog wat kan maken! ;-)
Je zou het ook zo kunnen bekijken, dat marketing te maken heeft met het aantrekkelijk maken van het evangelie en contextualisatie met het relevant maken van het evangelie. Relevant maken is niet per definitie aantrekkelijk, zoals de rijke jongeling je wel kan vertellen. Het doel van marketing is een zo groot mogelijke ‘vangst’, het doel van contextualisatie is dat mensen horen, zien en begrijpen en op grond daarvan een weloverwogen keuze kunnen maken.
Ik ga naar een kerk die het marketing principe aanhangt. Mensen zo snel mogelijk lid maken of ze nu weten wat ze geloven of niet en ze lokken met cadeautjes en beloften van voorspoed. Het werkt als je alleen naar de nummertjes kijkt. Dat soort marketing is fundementeel wat anders dan het evangelie laten aansluiten een plaatselijke context, zoals Paulus deed op de Areopagus.