Katholieke contrastervaringen

M - Een kerk als tent. Echt een geweldig symbool! In Maassluis hebben ze een Katholieke kerk gebouwd die écht op een tent lijkt. De daken en wanden zijn van plastic, de vloer is van simpel beton. Het hoeft allemaal niet duur en perfect te zijn en je proeft de tijdelijkheid. Klein detail: de waterleiding die het toilet voedt is niet netjes weggestuct…net alsof het om een bouwkeet gaat die volgende week weer wordt afgebroken. Wat een lef dat ze deze tent hebben neergezet!

Twee weken geleden waren we in deze kerk bij een eucharistieviering. Echt mooi, soms tranen in m’n ogen. Energieke pastoor, leuk jongerenkoor en er kwam veel aan bod: van Peruanen die worden uitgebuit omdat wij gouden trouwringen willen dragen, tot de worsteling die we allemaal hebben met het leven. Jezus’ kruisdood en opstanding waren een centraal punt in de viering. Mensen zaten in rijen tegenover elkaar, in plaats van gericht op de pastor. En als ik dan bedenk dat mijn charismatische zwager over een paar weken een gebedsbijeenkomst mag leiden in deze kerk, dan heb ik bewondering voor deze gemeenschap. Uit hun daden spreekt zoveel Koninkrijksvisie! Ze erkennen hun tijdelijkheid en onderstrepen die zelfs.  Ze hebben oog voor rechtvaardigheid op wereldschaal. Ze geven ruimte aan gemeenschap, ook in hun kerkinrichting (dan heb ik de koffieruimte nog niet eens genoemd). Ze geven ruimte aan andere christenen en willen van hen leren. Echt knap!

Het contrast met afgelopen maandag was groot voor mij. Kerstavond. Samen met mensen uit de buurt bezochten we een andere Katholieke kerk, hier om de hoek, mede op hun verzoek. Wat heb ik met mezelf lopen worstelen! Ik noem een paar dingen:

• Waarom zit zo’n kerk alleen dan vol met mensen? Makkelijk zat om daarover te oordelen, maar wat doe je met zo’n kans? Zelf zou ik iets levensveranderends willen brengen, tegelijk hoor je en merk je dat veel mensen vooral een ritueel willen dat op afstand blijft, als opwarmertje voor de kerst.
• In het verlengde daarvan: waarom draait de overdenking om de geschiedenis van het kerststallengebruik? Een slaapverwekkend historisch betoog over een ritueel dat echt bijzaak is. Er zijn zoveel betere onderwerpen, die meer impact kunnen hebben.
• Waarom is het geheel zo’n rare mix van politiek correct gewauwel en kerkelijk jargon? Praten over warm samenzijn terwijl je nooit echt zelf aangesproken wordt. Praten over Jezus met zoveel verhullende woorden dat het totaal onbegrijpelijk wordt. In geen van beide gevallen komt de boodschap dichtbij.
• Waarom zoveel rituelen die niet worden uitgelegd of aangekondigd? (”Aarrggh, weer te laat met kruisje slaan…”) 
• Hoe ga je om met de communie, als je samen bent met mensen die bijna nooit meer in de kerk komen, en met kinderen die de betekenis nauwelijks kennen? Dit dilemma werd opgelost doordat we zonder erom te vragen een hostie in onze hand gedrukt kregen. De kinderen die mee waren snuffelden wat onwennig aan dit kleinood…

Neemt niet weg dat het ook een bijzonder gebeuren is, zo’n massale kerstmis; ondanks dat ik zo loop te worstelen. Een hoop gemeenschapszin uit het Westland komt hier aan de oppervlakte. Zoveel mensen die zich hebben ingespannen. Een heel koor in touw, mensen die bloemstukken hebben gemaakt, vrijwilligers die je met een glimlach het toilet wijzen…de organisatie liep gesmeerd wat dat betreft.

P.S. Even voor de duidelijkheid: deze waarnemingen zeggen meer over mij dan over deze kerken. Terwijl ik in Maassluis als theoloog-in-opleiding aan het genieten was, kon Roos als vrouw-zonder-traditioneel-kerkelijke-geschiedenis er geen touw aan vastknopen. Hoe verschillend kunnen ervaringen van dezelfde gebeurtenis zijn?